حسن بيگلرى
128
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
بعضى سورهء « انفال با توبه » را كه دو سوره است يك سوره دانستهاند كه در اين صورت جمعا 113 سوره مىشود و برخى سورهء « ضحى با انشراح » و « فيل با قريش » را كه چهار سوره است دو سوره دانند كه در اين صورت 112 سوره ميگردد ليكن بنا بر مشهور و بطوريكه گفته شد و بدليل بسمله در ابتداى سورهها ( باستثناى سوره توبه بدلائلى كه بعدا بيايد ) قرآن مجيد 114 سوره دارد . هر يك از سور قرآن نام بخصوصى دارد كه رسول اكرم شخصا اسامى آنها را بعلل و تناسبى انتخاب و معين فرموده از جمله سورهء بقره كه چون داستان گاو بنى اسرائيل در آن بيان گرديده بدين اسم ناميده شده و همچنين ذكر آل عمران بسورهء آل عمران و شرح بسيارى از احكام زنان بسورهء نساء و قس عليهذا ساير سور كه هر يك بمناسبتى نام معينى دارد . بعضى از سورههاى قرآن كه ابتداى آن از حروف مقطعه است بنام همان حروف ناميده شده مانند سورهء طه - يس - ص - ق . برخى از سورههاى قرآن بنام پيامبران است مانند سورهء نوح - ابراهيم - يوسف - يونس - هود - محمّد على نبيّنا و آله و عليهم السلام كه در اين سورهها و بعضى سور ديگر ، سرگذشت انبياء عظام با عبارات گوناگون و براى مقاصد تبليغى بيان گرديده است . نام هود كه پيغمبر قوم عاد است منحصرا در قرآن شريف ذكر شده و در ساير كتب آسمانى نامى از او بميان نيامده و تنها منبعى كه دربارهء قوم عاد بسخن پرداخته و از معجزات تاريخى آن بشمار ميرود قرآن عظيم است . پارهاى از سورههاى قرآن دربارهء مؤمنان ، منافقان ، كافران و علائم مشخصهء آنان بحث كرده و بنام سورهء مؤمن - مؤمنون - منافقون - كافرون ناميده شده . دستهاى از سورههاى قرآن در بارهء آفرينش آسمانها و زمين ، آفتاب و ماه و ستارگان و حركت آنها و ابر و رعد و برق و نزول باران ، ايجاد روز و شب و علائم و اوصاف قيامت بحث كرده و باسم سورهء شمس - قمر - نجم - بروج - رعد - ليل - زلزال - قيامت ناميده شده تا بشر در اطراف اين مخلوقات و نظام آفرينش بررسى